การติดตั้ง Ubuntu บนโน้ตบุ๊คตัวเก่ง

หลังจากได้ดำเนินการจัดทำห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์โอเพนซอร์สในโรงเรียนประสบผลสำเร็จแล้ว ก็ได้จัดการให้เครื่องโน้ตบุ๊คตัวเก่งอีกตัวของผมกลายร่างจาก Vista Home Premium ที่เขาให้มากลายเป็น Ubuntu 9.04 เป็นที่เรียบร้อย ลองผิดลองถูกโดยอาศัยการอ่านจาก wikipedia และเว็บไซต์คนรักอูบุนตูของไทย www.ubuntuclub.com ยุยงให้เพื่อนพ้องน้องพี่ในโรงเรียนหันมาใช้ Ubuntu กัน เพื่อหนีจากไวรัสวายร้ายทั้งหลาย และเพื่อความภูมิใจของเราที่ใช้ซอฟท์แวร์ถูกต้องไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ผู้ใด สามารถใช้งานได้เทียบเท่าหรือดีกว่าซอฟท์แวร์แพงๆ จากหลายๆ ค่ายด้วย

วันนี้ได้ดาวน์โหลดแผ่น Ubuntu 9.0.5 จากอูบุนตูคลับมาลองติดตั้ง ก็เลยถือโอกาสเขียนบันทึกการติดตั้งและแก้ปัญหาต่างๆ ไว้เป็นเอกสารอ้างอิงซะหน่อย เผื่อในภายหลังจะได้ไม่ต้องไปค้นหาอีก และเผื่อผู้ใด คนอื่นๆ ที่สนใจจะติดตั้งบ้างจะได้คลำเป็นแนวทางได้ ขอบคุณเคล็ดลับเด็ดๆ เหล่านี้จากเพื่อนพ้องชุมชนคนรักอูบุนตูทุกท่านไว้ด้วย ณ ที่นี้ (บทความนี้เขียนผ่านหมาย่าง (Firefox) ในอูบุนตู 9.0.5 ครับ)

• Linux มีซอฟต์แวร์ให้ใช้งานไม่มากนัก
  ถ้าคุณมีซอฟต์แวร์ซักตัวที่ซื้อมา และจำเป็นต้องใช้ แต่คุณจะให้มันทำงานบน Linux นั้นเป็นเรื่องยาก แม้ว่า Linux จะมีซอฟต์แวร์ที่เป็น Opensource จำนวนมาก แต่ความสามารถในการทำงานนั้นยังไม่ดีเท่ากับซอฟต์แวร์ที่จัดจำหน่ายโดยผู้ผลิตซอฟต์แวร์ การเรียนรู้ที่จะใช้ซอฟต์แวร์ใหม่นั้นจำเป็นจะต้องใช้เวลาและความคุ้นเคย ถึงแม้ว่าบน Linux จะมีซอฟต์แวร์ที่ชื่อว่า WINE ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์ที่จะสามารถทำให้ซอฟต์แวร์บน Windows ไปใช้งานบน Linux หรือ Unix ได้นั้นแต่มีซอฟต์แวร์และอุปกรณ์จำนวนมากที่ไม่สามารถทำงานร่วมกับ WINE ได้ ยิ่งเป็นการเล่นเกมส์นั้นเป็นเรื่องยากสำหรับ Linux เลยก็ว่าได้

• Linux เวทีนี้ไม่มีพี่เลี้ยง
  ถ้าคุณต้องการความช่วย เหลือบนโลกอินเตอร์เน็ทเกี่ยวกับปัญหาของคุณในการใช้ Linux การหาความช่วยเหลือนั้นเป็นการยากกว่า Windows มาก ถึงแม้ว่าคุณจะซื้อ Linux มาจากผู้ผลิตซึ่งก็สามารถโทรศัพท์สอบถามปัญหาได้ แต่ถ้าต้องการให้มาบริการถึงบ้านนั้นเป็นเรื่องเพ้อเจ้อ ถึงแม้จะเป็นเขตเมืองก็ตาม ต่างกับ Windows ที่มีบริการให้และมีผู้จัดจำหน่ายมากมายที่คอยช่วยเหลือคุณ (เคยมีคนยกเครื่องที่ติดตั้งลินุกซ์ไปที่ร้านค้า แล้วช่างประจำร้านทำหน้างงๆ เริ่มต้นไม่ถูก แว่วๆ ว่า ฟอร์แมตลงวินโดว์ใหม่ดีกว่า วินโดว์มากับเครื่องแย่มาก) ยิ่งถ้าเป็นการทำธุรกิจการเสียเวลานั้นอาจเป็นความเสียหายทางธุรกิจเลยทีเดียว Linux แต่ละค่ายนั้นก็มีความแตกต่างกันแม้ว่าจะเป็น Linux แต่โครงสร้างของซอฟต์แวร์นั้นก็ต่างกันพอสมควร ผู้ที่จะเปลี่ยนจาก Windows ไปยัง Linux นั้นจะต้องมีความชำนาญและประสบการณ์ในด้านเทคนิคมากพอตัวเลยทีเดียว หรือไม่ก็กล้าบ้าบิ่นพร้อมจะเรียนรู้ ผจญกับปัญหา

• Linux การเรียนรู้ด้วยตนเอง
  ถึงแม้ว่า Linux สมัยนี้นั้นจะมีหน้าตาและการใช้งานที่ง่ายแต่การบำรุงรักษา การติดตั้งซอฟต์แวร์นั้น ยังหลีกหนีการใช้งานบรรทัดคำสั่ง (Command line) ไปไม่พ้น ซึ่งแค่การใช้งานแบบกราฟิกก็จำเป็นต้องเรียนรู้อย่างมากแล้วสำหรับผู้เริ่มต้นใหม่ เอกสาร การอบรม และสื่อ ที่จะสอนการใช้งานและบำรุงรักษานั้นเป็นเรื่องหาได้ยากบนโลก Linux ซึ่งต่างจาก Windows อย่างสิ้นเชิงซึ่งมีหนังสือเอกสาร การฝึกอบรมให้คุณหาเรียน หาซื้อได้อย่างมากมาย ไม่เชื่อเดินเข้าไปนับเล่มในร้านขายหนังสือใหญ่ๆ ได้

• Linux ยังไม่รองรับ Blu ray
  Linux นั้นไม่มีซอฟต์แวร์ที่เป็นซอฟต์แวร์เล่นแผ่น Blu ray เหมือนอย่าง WinDVD เนื่องจากมีข้อห้ามไม่ให้พัฒนาซอฟต์แวร์ที่ เล่น Blu-ray บน Linux เพราะปัญหาความยุ่งยากในการพัฒนาและ เป็นเรื่องยากที่จะทำการถอดรหัส Blu ray บน Linux ถ้าคุณมี Blu ray จำนวนหนึ่งและจำเป็นจะต้องใช้ความสามารถของ Blu ray คุณจะต้องประสบปัญหานี้อย่างแน่นอน แต่ก็ไม่แน่นอนเสมอไปในอนาคตอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามสถานการณ์ หรือมีบุคคลพัฒนาขึ้นมาใช้เองอย่างที่เคยมีมา และมักจะเป็นเช่นนั้น

• Linux เราเข้ากันไม่ได้
  ปัญหาหนึ่งที่ใหญ่มากสำหรับผู้ ใช้ Linux และอาจจะต้องพบเจอคือปัญหาด้านการรองรับฮาร์ดแวร์ สำหรับฮาร์ดแวร์เก่าๆ นั้นอาจไม่มีปัญหามากนัก แต่ก็ยังมีฮาร์ดแวร์จำนวนหนึ่งที่ยังไม่รองรับ การแก้ปัญหาฮาร์ดแวร์ของผู้ใช้ Windows นั้นเป็นเรื่องง่ายกว่า Linux มากการใช้งาน ไดร์เวอร์สำหรับ Linux ก็ไม่มีการรับประกันแต่อย่างใด อีกทั้งอาจไม่สามารถเรียกใช้ความสามารถ ทั้งหมดของอุปกรณ์ได้ ยิ่งซอฟต์แวร์บางอย่างที่จำเป้นต้องใช้งานคู่กับฮาร์ดแวร์แล้วยิ่งเป็นปัญหา แต่คุณสามารถตรวจสอบได้ว่าฮาร์ดแวร์ที่คุณจะซื้อนั้นรองรับ Linux หรือไม่โดยการใช้ LiveCD ทดลองใช้งานดูก่อนตัดสินใจซื้อ ฮาร์ดแวร์ที่พบปัญหาในตอนนี้ก็เช่น Internal Modem (โชคดีที่เราใช้ Wireless และ ADSL กันมากกว่า), Card Reader และพวกตรวจสอบลายนิ้วมือ (Finger Print)

จาก 5 เหตุผลดังกล่าว การเริ่มต้นใช้งาน Linux นั้นอาจมีข้อเสียมากมาย แต่เป็นการดีมิใช่หรือที่เราจะได้เรียนรู้การแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง และประยุกต์ใช้ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดให้เกิดประโยชน์สูงสุด อย่างน้อยก็ดีกว่าที่เราไปละเมิดลิขสิทธิ์ ซึ่งผู้พัฒนาได้พัฒนาขึ้นมาซึ่งถือว่าเป็นการขโมยอย่างหนึ่งเช่นกัน ซึ่งตัวผู้เรียบเรียงบทความก็เลือกใช้ Linux เป็นหลักสำหรับพีซีและโน้ตบุ๊คส่วนตัว เพื่อหลีกเลี่ยงการละเมิดสิทธิ์ผู้พัฒนา

ที่มา - Lxer.com

เกริ่นนำ...

การทำงานกับลินุกส์นั้นเป็นระบบ Multi-user นั่นคือ สิทธิของการล็อกอินเข้าสู่ระบบในชื่อใด สิทธิในการจัดการไฟล์จะมีสิทธิเฉพาะโฟลเดอร์ /home/username เท่านั้น หากจะกระทำการใดๆ เช่นอัพเดทแพ็กเกจ ติดตั้งซอฟท์แวร์เพิ่มเติม หรือจัดการไฟล์และโฟลเดอร์ระบบจะต้องใช้สิทธิของ root เท่านั้น ด้วยการใช้คำสั่ง sudo นำหน้าการกระทำนั้นๆ เช่น การจัดการไฟล์ ย้ายไฟล์ แก้ไขไฟล์ระบบ ให้สั่งผ่าน Terminal ก่อนด้วยคำสั่ง

montree@m-ubuntu:~$ sudo nautilus

เครื่องจะถามหารหัสผ่านของผู้ใช้ที่มีสิทธิเทียบเท่า root (ชื่อแรกที่ใส่ในตอนติดตั้งระบบ) ใส่ลงไปเลยให้ถูกต้อง (จะมองไม่เห็นว่าได้พิมพ์อะไรลงไปกี่ตัวอักษร ต้องใช้ความจำของท่านเอง ใส่จนครบแล้วกดปุ่ม enter) จะมีการเปิดหน้าต่างให้เราสามารถจัดการไฟล์ต่างๆ ในฐานะของผู้ดูแลระบบ root ได้ทันที จะแก้ไข โยกย้ายก็ทำได้แล้ว

หรือจะจัดการสร้างรหัสผ่านให้กับ root เพื่อให้มีสิทธิในการทำงานมากยิ่งขึ้นก็ได้ โดยการใช้คำสั่งดังนี้

montree@m-ubuntu:~$ sudo passwd root

เครื่องจะถามหารหัสผ่านของผู้ใช้ปัจจุบัน เพื่อการยืนยันสิทธิในการเข้าถึงการเปลี่ยนแปลงนี้ ก็ใส่ลงไปให้ถูกต้อง จากนั้นจะมีคำถามว่า Enter new UNIX password: ก็ใส่รหัสผ่านของ root ตามที่ต้องการ และใส่ยืนยันอีกครั้ง ตามภาพ เมื่อจะใช้งานครั้งต่อไป ก็สั่ง su ใส่รหัสผ่านแล้วจัดการทุกสิ่งได้ง่ายดายยิ่งขึ้น

Update Packages

หลังการติดตั้งให้ทำการอัพเดทก่อนเพื่อความสดใหม่ ปกติถ้าสามารถเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ รอสักครู่จะมีหน้าต่างให้อัพเดทอัตโนมัติ แต่ถ้ายังไม่ปรากฏก็สั่งเองได้ ให้เปิด Terminal แล้วสั่งการอัพเดท ดังนี้

montree@m-ubuntu:~$ sudo apt-get update

จะมีหน้าต่างแสดงรายละเอียดของ Packages ก็จัดการอัพเดทได้เลยรอสักครู่ (ขึ้นอยู่กับการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตของท่าน)

หรือจะใช้วิธีการเข้าไปที่ System > Administration > Update Manager จะมีกรอบใส่รหัสผ่านของผู้ใช้ที่มีสถานะเทียบเท่า root คือผู้ใช้คนแรกที่สร้างในระบบ ก็จะมีกรอบ Software Update เช่นเดียวกัน

No Sound!

ทำการอัพเดทเรียบร้อยแล้ว เสียงไม่ดังแฮะ ต้องแก้ไขครับ เนื่องจากในปัจจุบันนี้ชิฟเซ็ทของการ์ดเสียงมีหลายรุ่น และส่วนใหญ่ยังไม่มีไดรเวอร์ที่ตรงๆ กับลีนุกส์เท่าไหร่ แต่ก็สามารถแก้ไขให้เสียงดังได้

กด Alt+F2 พิมพ์คำสั่ง gksu gedit /etc/modprobe.d/alsa-base.conf กด จะมีหน้าต่างของไฟล์กำหนดค่า alsa-base.conf ขึ้นมาให้เอาโค๊ดข้างล่างนี้ (ตัวหนา) ไปต่อท้าย (ตรวจสอบดูจะมีสองบรรทัดบนอยู่แล้ว)

# Keep snd-pcsp from beeing loaded as first soundcard
options snd-pcsp index=-2
alias snd-card-0 snd-hda-intel
alias sound-slot-0 snd-hda-intel
options snd-hda-intel model=dell-m4-1
options snd-hda-intel enable_msi=1

แล้วจัดเก็บแฟ้ม จากนั้นไปที่เมนู System > Preferences > Sound เลือกอุปกรณ์ต่างๆให้เป็น ALSA ให้หมดดังภาพ (ภาพประกอบด้านล่างจาก PE 9.05 พอปรับรุ่นเป็น 9.12 จะไม่พบหน้าต่างนี้ ไม่ต้องกังวลใจนะครับ ทำขั้นตอนต่อไปได้เลย)

audio:x:29:pulse,montree

แล้วจัดเก็บแฟ้ม รีสตาร์ทเครื่องใหม่ ถ้ายังไม่มีเสียงให้ตรวจสอบตั้งค่าระบบเสียงถูก Mute ไว้หรือไม่? น่าจะมีเสียงแล้วนะ

Webcam ไม่ทำงานแก้ได้

การติดตั้งไดรเวอร์ Webcam ให้เปิด Terminal แล้วสั่งการติดตั้งโปรแกรมที่ชื่อ XawTV ดังนี้

montree@m-ubuntu:~$ sudo apt-get install xawtv

รอสักครู่ จนการดาวน์โหลดและติดตั้งเสร็จสิ้น ให้ไปที่เมนู Applications > Sound & Video > XawTV ก็จะเห็นภาพจากกล้องในทันทีเลย (ภาพประกอบกำลังปวดหัวว่าจะมีรูปหรือเปล่าหนอ?)

มีอีกตัวหนึ่งสำหรับการใช้งาน Webcam สามารถบันทึกวีดิโอ หรือภาพนิ่งได้ด้วย โปรแกรมชื่อ Cheese ครับ สามารถสั่งอัพเดทได้โดยตรงเลย

montree@m-ubuntu:~$ sudo apt-get install cheese

ติดตั้งเสร็จตัวโปรแกรมจะไปอยู่ใน Applications > Graphics > Cheese Webcam Booth ลองใช้งานกันดูนะครับ

การสลับภาษาไทย-อังกฤษในคีย์บอร์ด

การเปลี่ยนแป้นพิมพ์สลับภาษา โดยปกติ Ubuntu จะใช้ปุ่ม Alt + Shift แต่สำหรับบรรดาผู้เคยชินกับทางฝั่งเล็กนิ่ม (Microsoft Windows) นั้นจะถนัดในการใช้ฮอตคีย์สลับภาษาด้วย quote left (`) หรือ Grave (~) ... กันมากกว่า ซึ่งสามารถทำได้ด้วยการติดตั้งซอฟท์แวร์เล็กๆ ที่คุณสมเจตต์ทำไว้สำหรับอูบุนตู 8.10, 9.04 ดาวน์โหลดมาติดตั้งได้จากลิงก์ข้างล่าง

http://mirror.nytes.net/linux/clubuntu/Packages/xkb-data-grave.deb

สำหรับท่านที่ติดตั้ง Ubuntu 9.0.5 จากอูบุนตูคลับไม่ต้องติดตั้งนะครับมีไว้ให้ในตัวแล้ว เพียงแต่ต้องเข้าไปกำหนดค่ากันที่ System > Preferences > Keyboard และเลือกเพิ่มดังภาพได้เลย

ที่ Layout Options... เลือก Grave switches layout เพิ่มเติมแค่นี้เองครับ

Script Add Thai Fonts For Ubuntu

สำหรับสาวกลีนุกส์ ที่พี่งย้ายบ้านจากเล็กนิ่ม (Microsoft Windows) ไม่ว่าจะเป็นเวอร์ชั่นไหน คงจะมีปัญหาไม่น้อยสำหรับการทำงานกับ OpenOffice เพราะหลายๆ ท่านยังคุ้นเคยกับ fonts ของ windows อยู่ วันนี้ผมมี script ที่จะช่วยให้ท่านๆ ทั้งหลายติดตั้ง fonts Angsana new / UPC และ fonts อื่นๆ (กลุ่มฟอนต์ฟรีจาก Sipa) ที่เราเคยใช้กันใน windows มาฝาก พร้อมแล้วก็ลุยกันเลยครับ

Step 1. Download script thfonts.sh http://lion.bus.ubu.ac.th/oss/Ubuntu/thfonts.sh

Step 2. $ chmod +x thfonts.sh

Step 3. $ sudo ./thfonts.sh

เพียง สามขั้นตอนนี้เราก็จะได้ fonts ที่เคยใช้กันบน windows มาใช้งานบน linux แล้วครับ คราวนี้ก็ลองเปิดโปรแกรม Write ขึ้นมาทำงาน เราก็จะเห็น fonts ต่าง ๆ แสดงอยู่ใน list ลองดูนะครับ...

อ้างอิงจาก http://www.eng.ru.ac.th

หรือจะใช้วิธีการนี้

* copy ไฟล์ฟอนท์ที่ต้องการไปไว้ใน /usr/share/fonts/truetype/thai
* ใช้คำสั่ง fc-cache -fv เพื่อสร้างข้อมูล cache file ขึ้นมาใหม่ก็ใช้ได้เลย

ที่สำคัญอย่าลืมคือเรื่องสิทธิ์การเขียนการอ่าน ทุกคำสั่งใช้ sudo นำหน้าเสมอ และถ้าคัดลอกฟอนท์วินโดว์มาต้องตรวจสอบก่อนว่าสิทธิ์ของไฟล์นั้นเป็นอย่างไร ตอนที่ผมลองทำดูตอนแรกไม่ผ่าน พอตรวจสอบจากคำสั่ง ls -l จะเห็นสิทธิ์เป็น 700 เลยต้องเปลี่ยนเป็น 644 ด้วยคำสั่ง chmod 644 *.TTF หลังจากใช้คำสั่ง fc-cache -fv ก็ใช้ได้เลย

การติดตั้ง LAMP (Linux, Apache, MySQL, PHP)

สำหรับคนที่ต้องทำการเขียนและทดสอบเว็บอย่างผมขาดไม่ได้คือ การจำลองเซิร์ฟเวอร์ในเครื่องเพื่อใช้งาน ลีนุกส์ยังไงก็ต้อง Apache MySQL และตัวแปรภาษา php ดังนั้นในลินุกส์จึงเรียกว่า LAMP (L inux, A pache, M ySQL, P hp และ phpMyAdmin) ส่วนในวินโดว์จะเรียกกันว่า WAMP

การติดตั้ง LAMP ในลินุกซ์เริ่มจากเปิด terminal ขึ้นมาก่อนครับ ไปที่ Applications > Accessories > terminal

จากนั้นพิมพ์คำสั่งนี้เพื่อติดตั้ง พิมพ์คำสั่งใน terminal เพื่อติดตั้ง apache :

montree@m-ubuntu:~$ sudo apt-get install apache2

เครื่องจะหาแพคเกจล่าสุดมาติดตั้งให้เอง รอจนขั้นตอนสิ้นสุด จากนั้นเปิด Browserเรียก : http://localhost

ถ้าสำเร็จจะเห็นข้อความคำว่า It's works! ตัวดำๆ หนาๆ สำเร็จไปแล้วหนึ่งขั้นตอน

montree@m-ubuntu:~$ sudo apt-get install php5 libapache2-mod-php5

หลังจากการติดตั้ง php เราต้องทำการรีสตาร์ท apache ใหม่เพื่อเห็นผลการติดตั้งของ php พิมพ์คำสั่งใน terminal ใช้คำสั่ง

montree@m-ubuntu:~$ sudo /etc/init.d/apache2 restart

จากนั้นทำการทดสอบ php ครับว่าผ่านหรือไม่ผ่านในการติดตั้ง ด้วยการสร้างไฟล์ตรวจสอบ phpinfo พิมพ์คำสั่งใน terminal

montree@m-ubuntu:~$ sudo gedit /var/www/test.php

จะปรากฎหน้าต่าง Text Editor ขึ้นมาให้เราพิมพ์คำสั่งนี้ลงไป แล้ว save จากนั้นปิดไป

เปิด browser ขึ้นมาอีกครั้ง http://localhost/test.php

จากนั้นทำการติดตั้ง mysql เพื่อความสมบูรณ์ของโปรแกรมในการใช้ฐานข้อมูล พิมพ์คำสั่งนี้ใน termial :

montree@m-ubuntu:~$ sudo apt-get install mysql-server

รอการติดตั้งจนเสร็จ ในขั้นตอนการติดตั้งจะมีกรอบให้เรากำหนดรหัสผ่านของฐานข้อมูล MySQL ของ root ก็ให้ระบุลงไป และยืนยันอีกครั้ง

จากนั้นติดตั้ง extension ให้กับ php พิมพ์คำสั่งนี้ใน terminal

montree@m-ubuntu:~$ sudo apt-get install libapache2-mod-auth-mysql php5-mysql phpmyadmin

รอจนการติดตั้งเสร็จ จะมีกรอบถามให้เราใส่รหัสผ่านฐานข้อมูล MySQL ของ root ยืนยันอีกครั้งเพื่อเก็บเป็นค่าคอนฟิกใน phpMyAdmin

จากนั้นทำการปรับแต่ง php ให้ใช้กับ mysql ได้ พิมพ์คำสั่งใน terminal

montree@m-ubuntu:~$ sudo gedit /etc/php5/apache2/php.ini

จะปรากฎหน้าต่างขึ้นมา คลิกที่เมนู Search เพื่อค้นหาคำสั่งนี้ ; extension = mysql.so

ให้ลบ ; หน้าคำสั่งออก จากนั้นกด save (ผมลองแล้วหาไม่เจอครับมีแต่ extension = msql.so ให้สำเนาบรรทัดนี้แล้ววางในบรรทัดถัดมาแล้วแก้เป็น extension = mysql.soเสียเลย จากนั้นกด save)

ก็เป็นอันว่าติดตั้งเรียบร้อย รีสตาร์ท apache อีกครั้งโดยใช้คำสั่ง

montree@m-ubuntu:~$ sudo /etc/init.d/apache2 restart

เพื่อเริ่มต้นการทำงาน apache ใหม่ แล้ว LAMP ของเราก็พร้อมใช้งานบน Ubuntu แล้ว

ที่มาของ LAMP: http://www.howtoforge.com/ubuntu_lamp_for_newbies

สำหรับท่านที่ติดตั้ง Ubuntu 9.07 PE จากเว็บไซต์ Ubuntuclub.com จะมีการติดตั้ง XAMPP มาพร้อมใช้งานแล้วไม่จำเป็นจะต้องติดตั้ง LAMP ซ้ำซ้อนอีก

สำรวจซอฟท์แวร์พร้อมใช้งานกันดีกว่ามีอะไรบ้าง โดยเฉพาะซอฟท์แวร์พื้นฐาน ซอฟท์แวร์สำนักงาน และอื่นๆ แทบไม่ต้องติดตั้งเพิ่มเติมอะไรเลย ทุกอย่างมีพร้อมใช้งาน

Open Office 3.1

จากภาพข้างบนนี้เป็น Ubuntu 9.0.5 PE นะครับมีการติดตั้ง Open Office 3.1 พร้อมใช้งานครบครันนับตั้งแต่ Dictionary, Evolution Mail and Calendar (คล้ายกับ Outlook) ฐานข้อมูล Base (ตัวนี้เหมือน Access) โปรแกรมตารางทำงาน Calc (เหมือน Excel) โปรแกรมวาดภาพ (Draw เหนือกว่า Paint หลายขุม) โปรแกรมนำเสนอ Impress (เหมือนกับ Powerpoint) โปรแกรมสร้างสูตรคณิตศาสตร์ Math (เหมือน Equation) โปรแกรมจัดการเครื่องพิมพ์ Printer Administration โปรแกรมพิมพ์เอกสาร Writer (เหมือน Word เดะ)ดังภาพข้างล่าง

โปรแกรมท่องอินเทอร์เน็ต

เรื่องของการใช้งานเครือข่ายอินเทอร์เน็ต นี่เพียบพร้อมเลยครับ ที่ผมใช้งานประจำอย่าง Firefox เพื่อค้นหาข้อมูลดูเว็บเพจนี่แหละ FileZilla FTP Client สำหรับการอัพโหลด/ดาวน์โหลดไฟล์สำหรับคนทำเว็บไซต์ PuTTY SSH Client นี่สำหรับการจัดการเครื่องเซิร์ฟเวอร์แบบ Command line แจ่มแจ๋วใช้ประจำ หรือจะควบคุมเซิร์ฟเวอร์ที่เป็นวินโดว์ก็ Remote Desktop Viewer นั่นไง นักพูดคุยต้องชอบ Pidgin นี่แทน MSN ได้เลย หรือพูดคุยทางเสียงผ่านเน็ตก็ Skype ได้เลย ตามภาพนั่นแหละครับครบครันแล้ว

โปรแกรมงานด้านกราฟิกส์

พระเอกของซอฟท์แวร์ชุดนี้ก็คือ GIMP Images Editor (เหมือน Photoshop เลย) โปรแกรมดูภาพ จัดการภาพ อ่านเอกสาร PDF, Word และสแกนเนอร์ ไม่ต้องซื้อหามาพร้อมการติดตั้งเลยทีเดียว

โปรแกรมคำนวณด้านสถิติ

เป็นคำถามของเพื่อนครูผู้สันทัดกรณี หรือเซียน SPSS ถามมาว่า Ubuntu มีหรือเปล่า? เออน่าคิดแฮะก็พยายามลัดเลาะถามเพื่อนกู (Google) ได้คำตอบมาว่า มีแน่นอนชื่อโปรแกรมก็เลียนแบบย้อนตัวอักษรซะยังงั้น โปรแกรมนี้ชื่อ PSPP Data Editor ส่วนวิธีใช้งานต้องลองดูกันเองว่าจะสนองความต้องการไหม ดูจากเมนูก็มีน้อยกว่า SPSS ในฝั่งเล็กนิ่มล่ะ แต่ถามจริงเราได้ใช้ซอฟท์แวร์ตัวนี้หมดทุกเมนูเต็มร้อยหรือเปล่า?

สำหรับใครอยากได้โปรแกรมไปติดตั้ง คลิกดาวน์โหลด pspp_0.4.3-1_i386.deb ได้เลยครับ

Sound & Video พร้อมแล้ว

มาพร้อมการติดตั้งอีกเช่นกัน อย่างซอฟท์แวร์เขียนซีดี/ดีวีดี โปรแกรมบันทึกเสียง ดูหนังฟังเพลง (ถ้าไดรเวอร์เสียงพัฒนามากกว่านีจากผู้ผลิตจะทำให้ผู้ใช้งานมีความสุขมากขึ้น ต้องใช้กันมากๆ ครับ การพัฒนาจึงจะเกิด)

ยังมีอีกหลายเมนูนะครับ ซึ่งมีซอฟท์แวร์ใช้งานเพิ่มเติมอีกมากมายสาธยายไม่หมดจริงๆ ลองมาใช้กันดูซิครับแล้วคุณจะสุขใจมากขึ้น ไม่ต้องกังวลในเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์อีกต่อไป ไม่ลองไม่รู้นะขอบอก....

คุณรู้จักผู้ก่อตั้งและพัฒนา Ubuntu หรือยัง? ถ้ายังต้องอ่านที่นี่เลย จะได้เห็นปณิธานอันหาญกล้าของชายผู้นี้

ปรับแต่งธีมระดับเทพ

Ubuntu ก็สามารถปรับแต่งหน้าตาเพิ่มเติมลูกเล่นได้สวยงามไม่แพ้วินโดว์ อย่างภาพข้างบนเป็นการติดตั้งธีม (Theme) เพิ่มเติม และติดตั้ง Dock ให้เหมือนกับเครื่องแม็คที่ผมใช้งานอยู่ การติดตั้งก็ง่ายๆ ครับ ทำผ่าน Terminal ได้เลย

เริ่มต้นจากการเพิ่มรายการแหล่งอัพเดทสำหรับธีมสวยๆ เสียก่อน

จะเปิดหน้าต่างของไฟล์ sources.list ให้เพิ่มแหล่งอัพเดทเข้าไปต่อท้ายอีกสองบรรทัดคือ

รอสักครู่ ให้ระบบจัดการกับคีย์ต่างๆ ให้เรียบร้อยจากนั้นก็สั่งอัพเดทธีมกันเลย

ตรงคำว่า name ให้แทนด้วยชื่อ ธีมที่ต้องการ อยากได้ธีมสวยไปดูตัวอย่างจากที่นี่ ธีมสวยๆ ระดับเทพของ Ubuntu 9.0.4

หลังจากการติดตั้งเสร็จก็คลิกที่หน้าจอว่างๆ เลือก Change Desktop Background เลือกธีมที่ติดตั้งมาใหม่ จากภาพข้างบนชื่อธีม aquadreams-theme

แต่ยังก่อนคุณจะได้แค่สีสัน รูปแบ็คกราวด์ และไอค่อนต่างๆ เท่านั้น ถ้าอยากได้ Dock Bar แบบผมจะต้องติดตั้งเพิ่มเติมอีกด้วย Cairo-Dock วิธีการมีดังนี้

• เริ่มต้นที่จัดการเพิ่มแหล่งอัพเดท (repository) กันเสียก่อนด้วยคำสั่งดังนี้
  
  montree@m-ubuntu:~$ gksudo gedit /etc/apt/sources.list
• จากนั้นจะมีหน้าต่างรายการ source.list ขึ้นมาให้แก้ไขเพิ่มเติมแหล่งอัพเดทเข้าไปในส่วนท้ายไฟล์อีกหนึ่งบรรทัดคือ
  
  deb http://repository.cairo-dock.org/ubuntu jaunty cairo-dock # For Ubuntu 9.04
  
  แล้วทำการเซฟไฟล์และปิดหน้าต่างนี้ไป
• สั่งทำการติดตั้ง GPG key สำหรับการเข้าไปอัพเดทที่เทอร์มินอลดังนี้
  
  montree@m-ubuntu:~$ wget -q http://repository.cairo-dock.org/cairo-dock.gpg -O- | sudo apt-key add -
• แล้วทำการติดตั้ง Cairo-Dock ได้เลยด้วยคำสั่ง
  
  montree@m-ubuntu:~$ sudo apt-get update
  
  montree@m-ubuntu:~$ sudo apt-get install cairo-dock cairo-dock-plug-ins
• ถ้ามี Error ติดตั้ปลั๊กอินให้สั่งติดตั้งซ้ำ (ผมผ่านฉลุยนะ เผื่อไว้สำหรับคนที่มีปัญหา)
  
  montree@m-ubuntu:~$ sudo apt-get install cairo-dock-plug-ins
• เสร็จแล้วไปที่เมนู Applications > SystemTools > GLX-Dock (Cairo-Dock with OpenGL) ทำการปรับแต่งตามใจเลยครับ

เท่านี้ก็จะได้หน้าจอสวยๆ สมใจนึกแล้วล่ะครับ บางท่านที่ติดตั้งแล้วพบปัญหาว่าเจอจอดำๆ ไม่สดใสดังตัวอย่างของผมก็มาจากสาเหตุเหล่านี้ครับ ต้องแก้กันตามปัญหาของแต่ละคน แต่ละเครื่อง

• ใครใช้การ์จอ ATI : ต้องเลือกเมนู OpenGL (cairo-dock -c) => เพราะ Drivers ไม่มี ! คงต้องรอผู้ผลิตการ์ดจอทำไดรเวอร์มารองรับ
• การ์ดจอ Intel : บางรุ่นสามารถใช้ OpenGL ได้เลย (ถ้าไม่ได้ดูวิธีการแก้ไขด้านล่าง) or หรือใช้แบบ without OpenGL (cairo-dock -c) => เนื่องจากมีปัญหาไดรเวอร์สำหรับรุ่นใหม่ๆ !
• KDE4 : ให้เลือก systemsettings และดำเนินการดังนี้ : Look & Feel --> Desktop --> Desktop Effects --> Enable Desktop Effects
• Gnome ที่ไม่มี Compiz : ให้เปิด gconf-editor, และเปิด apps / metacity / general แล้วเปิด composing-manager ให้ทำงาน
• รายละเอียดเพิ่มเติม : Composite Manager

สำหรับการ์ดจอ Intel ให้ทดลองเปลี่ยนค่าในไฟล์ xorg.conf file (/etc/X11/xorg.conf), ดูที่ Monitor sectionต้องใช้สิทธิ root อีกแล้วครับท่าน ก่อนทำแนะนำให้จัดการ copy ไฟล์ xorg.conf ไว้ด้วยนะครับ เผื่อมีปัญหาจะได้เอามาคืน

montree@m-ubuntu:~$ sudo gedit /etc/x11/xorg.conf

แล้วลองเปลี่ยนค่าให้เป็นดังนี้ดูนะครับ

Section "Monitor"
Identifier "Configured Monitor"
Option "AccelMethod" "UXA"
EndSection

เซฟไฟล์ แล้วรีสตาร์ทดูผลหน่อยเป็นไร (ผมยังไม่ได้ลองเลยนะส่วนนี้)

ส่วนท่านที่ใช้เวอร์ชั่นอื่นๆ ก็ติดตามอ่านได้จากที่ลิงก์นี้นะครับ

https://help.ubuntu.com/community/CairoDock

เมื่อบูตเครื่องไม่ได้ GRUB พัง

วันหนึ่งเปิดเครื่องทิ้งไว้ ไม่ได้เสียบปลั๊ก แบตเตอรี่หมด เครื่องดับไป เปิดใหม่ไม่ได้ค้างอยู่ที่หน้า Grub! แล้วนิ่งสนิท อย่าตกใจแก้ไขได้

grub คืออะไร? ตอบให้มือใหม่เห็นภาพก็คือ เจ้าเมนูที่ขึ้นมาให้เราเลือกใช้งานว่าจะเข้า ubuntu โหมดไหน หรือถ้าบางคนลงไว้ 2 OS (windows และ ubuntu) ก็จะมี OS ให้เลือกเข้าใช้งานกันตรงนั้น โดยเมื่อ grub หายเราก็จะไม่สามารถมองเห็นเมนูนั้น แต่มันไม่ได้หมายความว่า ข้อมูลทุกอย่างทั้งของ ubuntu หรือ windows จะหายไป ให้ลองทำดังนี้ก่อน

• บูทด้วย live CD ใช้งานจากแผ่นติดตั้งโดยตรง
• เปิด terminal (คลิกที่ ปุ่ม menu > Applications > Terminal)
• พิมพ์คำสั่ง sudo grub แล้ว enter
• มันจะเข้าสู่โหมด prompt ของ grub
• พิมพ์ find /boot/grub/stage1 แล้ว enter
• พิมพ์ root (hd0,2) แล้ว enter <<<< เลขอันนี้แล้วแต่ว่า find จากข้อ 5 แล้วได้อะไรก็ใส่ตามนั้น อาจจะไม่ใช่ hd แต่เป็น sd ก็ได้ ขึ้นอยู่กับชนิดของฮาร์ดดิสก์
• พิมพ์ setup (hd0) แล้ว enter

แค่นี้ก็จะสามารถบูตเข้าระบบได้ด้วยการสั่งรีสตาร์ท เอาแผ่นซีดีติดตั้ง Ubuntu ออก บูตจากฮาร์ดดิสก์โดยตรงได้เลย ข้อมูลการติดตั้งนี้เขียนขึ้นเมื่อใช้ PE 9.05 นะครับ พอเวอร์ชั่นใหม่ๆ ถัดมาหลายโปรแกรมถูกติดตั้งมาให้พร้อมใช้แล้ว จึงสะดวกง่ายดายดีแท้... (อย่าลืมติดตามจาก forum.ubuntuclub.com นะครับ)