ถึงเวลาการศึกษาไทยต้องใส่เกียร์ถอยหลัง

ถ้าเรายอมรับความจริงในสิ่งที่ได้กระทำลงไปว่าผิดพลาด ถึงทางตัน ก็น่าที่จะได้ตัดสินใจเข้าเกียร์ถอยหลังกันได้แล้ว ไม่มีใครดูถูกดูแคลนคนที่กล้ายอมรับความจริงดอก เรื่องนี้เข้าใจกันได้ เรายอมเสียเวลาบ่มเพาะเมล็ดพันธุ์แห่งความดีให้ก่อกำเนิด ดีกว่าจะปล่อยให้ความเลวร้ายเข้าครอบงำแล้วไปแก้เอาในภายภาคหน้า นั่นมันคงจะสายเกินแก้ไปเสียแล้ว

 ถ้าทุกท่านได้ติดตามข่าวในรอบเดือนที่ผ่านมาจะพบว่า มีการกล่าวถึงความล้มเหลวของการจัดการศึกษาไทยอยู่บ่อยครั้ง ทั้งทางหน้าหนังสือพิมพ์ สื่อวิทยุ-โทรทัศน์ ทั้งเรื่องการตกต่ำทางจริยธรรม เรื่องของภาษาไทยที่เราภูมิใจว่าเป็นเอกลักษณ์ของชาติ (มีทั้งภาษาพูด/ภาษาเขียนของตนเอง) และสุดท้ายคือเรื่องระบบการจัดการเรียนรู้ที่ไม่สามารถสร้างให้ผู้เรียนประสบความสำเร็จในชีวิต ต้องออกกลางคัน หรือแม้แต่จบออกมาแล้วไม่สามารถบ่งบอกได้ว่าเหนือกว่าคนที่ไม่ได้ร่ำเรียนมาเลยในชีวิต

{mosimage} 

เกณฑ์การจบที่ผมเคยพูดถึงมาหลายครั้งตั้งแต่ปี 2546-2547 โน่น (ลองไปค้นอ่านจากเสียงบ่นครูมนตรีเก่าๆ ดูได้) ผมสนับสนุนให้มีการเรียนซ้ำชั้นถ้าผลการเรียนเฉลี่ยต่ำกว่า 1.5 ไม่อยากให้ปล่อยปละละเลย และไม่ต้องกลัวนักเรียนล้นโรงเรียน ขอยกคำพูดของผม (เมื่อ 20 สิงหาคม 2547) ดังนี้

รมว.ศึกษาธิการ (ศ.ดร.วิจิตร) กล่าวว่า "เรื่องระบบการจัดการศึกษา โดยเฉพาะในระบบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งมีการนำระบบหน่วยกิตมาใช้ได้เป็นระยะเวลาพอสมควรแล้ว แต่เมื่อดูในแง่ของการปฏิบัติกลับพบว่า ที่ดำเนินการกันอยู่ในปัจจุบันยังใช้ระบบหน่วยกิตไม่เต็มที่ ไม่สะท้อนความเป็นหน่วยกิต ขณะที่ในอีกหลายเรื่องเช่นเรื่องการใช้ระบบชั้น การให้เลื่อนชั้นในอัตโนมัติ การวัดผลที่ยังไม่เข้มข้น ที่บางครั้งกำหนดให้ได้เกรด 1 ถึงจะผ่านในแต่ละวิชา แต่บางทีนักเรียนได้ไม่ถึงเกรด 1 ครูก็ให้ผ่าน...?? หากใช้ระบบหน่วยกิตเต็มที่ ถ้านักเรียนเรียนครบตามหลักสูตรใช้เวลาเพียง 5 ปีไม่ว่าจะระดับประถมหรือมัธยมก็เรียนจบได้ ส่วนจะปรับเกณฑ์ในการให้ผ่านในแต่ละวิชาจาก 1 เป็น 1.5 หรือไม่นั้น ต้องพิจารณาอีกครั้ง"

ผมขอเน้นตรง ครูก็ให้ผ่าน...??? จริงหรือ? จริง! ฟันธง เพราะอะไร? มันมีหลายสาเหตุนะ แต่ที่แน่ๆ มันมาจากใครไม่รู้ที่พล่ามออกมา (ค้นหาไม่เจอหลักฐาน) ว่า โรงเรียนใดมีนักเรียนตกมาก เกรดศูนย์เยอะ ผู้บริหารต้องพิจารณาตัวเอง ถ้าไม่พิจารณาเบื้องบนจะพิจารณาเอง พอถึงในระดับโรงเรียนก็ถูกถ่ายทอดออกมาว่า ครูคนไหนให้เด็กติดศูนย์มากอดได้ขั้น มันเลยถูกบีบมาเป็นทอดๆ เลยคราวนี้ ตั้งใจสั่งสอนวัดด้วยเกณฑ์มาตรฐานกลายเป็นความผิด ผลเป็นอย่างไรก็คงพอจะเดาออกนะ

ผมเห็นด้วยกับ รองเลขาธิการ กพฐ. (นายสมเกียรติ ชอบผล) ที่บอกว่า "เตรียมเสนอขยับเกรดว่าจากเดิมที่เกรดเฉลี่ย 1.00 ก็สามารถจบการศึกษาได้นั้น ก็ขยับเกรดเป็น 1.5 และขยับไปถึง 2.00 อย่างไรก็ตาม ต้องดูผลกระทบด้วยว่าดีหรือไม่ แต่จากประสบการณ์ของโรงเรียนบางแห่งที่ลองขยับเกรด จากเดิม ม.3 ต้องจบด้วยเกรดเฉลี่ย 2.00 ขึ้นไปจึงจะสามารถเลื่อนชั้นขึ้น ม.4 ได้อัตโนมัตินั้น แต่เมื่อได้ลองขยับเป็น 2.5 ขึ้นไป ก็พบว่าเด็กตั้งใจเรียนดีขึ้น และคะแนนเอ็นทีก็ขยับสูงขึ้นตามไปด้วย" เพราะนี่คือแรงกระตุ้นชั้นยอดที่จะทำให้นักเรียนได้แข่งขันกับตนเอง ไม่ใช่เรียนๆ ลอกๆ หลบๆ ก็จบได้   

คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กล่าวว่า "จากการประชุมคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (กพฐ.) ที่ ประชุมได้มีมติให้ปรับหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.2544 โดยให้ทบทวนใน 3 หลักการ คือ

1. การที่ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เปิดโอกาสให้สถานศึกษาจัดทำหลักสูตรเอง สถานศึกษามีความเข้มแข็งมากน้อยเพียงใด ถ้ายังไม่เข้มแข็งเพียงพอ สพฐ.จะช่วยเหลือดูแลให้มีหลักสูตรที่มีคุณภาพได้อย่างไร
2. ความชัดเจนระหว่างหลักสูตรแกนกลาง และหลักสูตรท้องถิ่น และ 
3. ขอให้สถานศึกษาเน้นเรื่องกระบวนการเรียนรู้ให้มากขึ้น

ทั้งนี้ เนื่องจากมีการใช้หลักสูตรดังกล่าวในระดับชั้น ป.1-ม.6 มาเป็นระยะเวลา 6 ปีแล้ว และมีงานวิจัยของนักวิชาการ ของสพฐ. และของนักศึกษาปริญญาเอกของมหาวิทยาลัยต่างๆ พบว่าควรทบทวนปรับปรุงเรื่องของความไม่ชัดเจน และความซ้ำซ้อนของเนื้อหา"

{mosimage}เรื่องของหลักสูตรนี่อย่างไรเสียก็ต้องมีการออกแบบหลักสูตรแกนกลางที่ชัดเจนลงไป ว่าเนื้อหาในแต่ระดับชั้นเป็นอย่างไรในภาพกว้าง อย่าให้โรงเรียนหรือครูผู้สอนไปคาดเดาเอาเองว่า เรื่องนี้โรงเรียนเดิมสอนมาหรือยัง? ต้องสอนเพิ่มหรือทบทวนตื้นลึกขนาดไหน ไม่งั้นเราจะได้หลักสูตรย้ำเท้าอยู่กับที่ ยกตัวอย่างวิชาพระพุทธศาสนานี่แหละ เรื่องของประวัติของพระพุทธเจ้า ป.4 ก็น่าจะจบเรื่องได้แล้ว แต่นี่ ม.4 ยังพูดเรื่องการออกบวชอยู่นั่นแล้วไม่ไปไหน ระดับชั้นประถมศึกษาน่าจะเรียนรู้ประวัติพระพุทธศาสนา หลักธรรมพื้นฐาน พอขึ้นมัธยมต้นก็เอาหลักธรรมสำหรับวัยรุ่นที่จะครองตนอย่างไรให้เป็นสุข ระดับมัธยมปลายก็เอาหลักธรรมในการครองตนในสังคม การประกอบอาชีพ จะปล่อยให้ครูมองแต่ในรั้วโรงเรียนตนเองก็ยากที่จะได้หลักสูตรที่พัฒนาคนในชาติได้

ที่สำคัญการจัดทำหลักสูตรขั้นพื้นฐานก็น่าจะคุยกับทางอุดมศึกษา อาชีวศึกษา ว่าเขาอยากได้อะไร จะให้เราถากเสาเป็นท่อนกลมหรือเหลี่ยม ไม่ใช่ต่างคนต่างคิด พอไปถึงทางโน้นกลับกลายเป็นว่าสิ่งที่สอนกันมาเอาไปใช้ไม่ได้สักเรื่อง เหมือนกับว่า อุดมศึกษาเจาะทางเข้าเป็นวงกลม เรามีแต่เสาเหลี่ยมๆ ก็ต้องไปเหลาให้กลมกับโรงเรียนกวดวิชากันอีก ส่วนเรื่องหลักสูตรท้องถิ่นนั้นถือว่าเป็นเรื่องเล็กๆ ที่โรงเรียนสามารถปรับประยุกต์ได้ไม่มีปัญหา ยากแต่หลักสูตรแกนกลางนั่นแหละจะเอาอย่างไร?   

 เรื่องราวที่มีความเกี่ยวข้อง
http://db.onec.go.th/thaied_news/index1.php?id=38224
http://db.onec.go.th/thaied_news/index1.php?id=38236
http://db.onec.go.th/thaied_news/index1.php?id=38237
http://db.onec.go.th/thaied_news/index1.php?id=38201