สวัสดีครับคุณครู

วันที่ 16 มกราคมของทุกปี เป็นวันครู วันที่ลูกศิษย์จะได้หวนรำลึกถึงพระคุณครู ผู้ได้อุทิศตนสั่งสอนศิษย์ จนเติบใหญ่มีวิชาหาเลี้ยงชีพ เป็นวันที่มีเสียงกล่าวสดุดี กล่าวถึงในสิ่งดีๆ ถึงอาชีพครู และวันที่ครูอาวุโสหลายๆ ท่านได้ปลาบปลื้มกับความสำเร็จของลูกศิษย์ ที่วันนี้มากราบคารวะอีกครั้งหนึ่ง

วันนี้ เพื่อนครูหลายท่านก็คงจะได้รับยาหอมและกำลังใจมากมาย แต่พอผ่านวันนี้ไปแล้วจะมีใครกล่าวถึงอีกบ้างหนอ ผมอยากให้อาชีพครูเป็นอาชีพในฝันของเด็กๆ ในสมัยนี้จังเลย อยากให้คนเก่งๆ อยากเรียนสายอาชีพครู อยากเป็นครู อยากเป็นผู้ให้ ก่อนที่จะคิดถึงอาชีพอื่น เพราะการได้คนเก่งมาเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้สู่คนอื่นๆ ย่อมเป็นผลดีกับประเทศชาติมากมาย เบ้าหลอมที่ดีย่อมทำให้ผลิตผลออกมาดี ไม่อยากให้อาชีพนี้เป็นทางเลือกสุดท้ายเมื่อสอบแข่งขันไม่ได้แพทย์ วิศวะ สถาปัตย์ และอื่นๆ แล้ว

ผมไม่อยากได้ยินประโยคเหล่านี้ทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนรัฐบาลหรือในฤดูหาเสียง "ต้องแก้ปัญหาหนี้สินครู ทำให้ครูมีความมั่นคง เสริมรายได้" ไม่ใช่ไม่ยอมรับความจริงว่าครูส่วนใหญ่ของประเทศนี้ "จน" ชักหน้าไม่ถึงหลัง (รวมถึงตัวผมด้วย) มีปัญหาด้านเศรษฐกิจจริงๆ แต่ปัญหามาจากสาเหตุใดบ้าง เราน่าจะมาวิเคราะห์กันเล่นๆ ในวันครูนี้ดูสักหน่อย (เป็นเพียงความเห็นส่วนตัวนะครับ อย่าโกรธผมก่อนที่จะอ่านจบ นี่เพียงกระจกเงาบานน้อยๆ เท่านั้นเอง อาจจะมีบานใหญ่กว่านี้ แต่เขาไม่กล้าสะท้อนเงาหาพวกเรา นี่อันตรายกว่า) ลองดูครับ...

เพราะภาษีสังคม มากกว่ารายรับ

ความคาดหวังของชุมชนและสังคมต่ออาชีพนี้ผมว่ามีค่อนข้างสูงนะครับ ท่านที่อยู่ในเขตเมืองอาจจะไม่ทราบลึกซึ้งเท่าไหร่ แต่สำหรับครูบ้านนอกอย่างผมนี่ต้องบอกว่า แรงเคารพศรัทธาของชาวบ้านต่ออาชีพนี้มีมาก จะแต่งงานลูก จะบวช จะทำบุญจิปาถะ ชาวบ้านมักจะนึกถึงครูเป็นอันดับต้นๆ ครูเราส่วนใหญ่จึงได้รับซองบัตรเชิญร่วมการงานบุญมากจริงๆ ครั้นได้มาแล้วจะทำตัวนิ่งเฉยเสียก็จะเกิดอาการมลายศรัทธาเกิดขึ้น บางเดือนได้มาสักสิบซอง ถ้าไม่สนิทชิดเชื้อเท่าไหร่อย่างน้อยต้องซองละร้อย ถ้าสนิทคุ้นเคยได้อาศัยไหว้วานก็ต้องใส่มากน้อยอาจ 3-5 ร้อย นี่ก็หมดไปหลายพันแล้วในแต่ละเดือน

ไหนจะค่าการศึกษาบุตรที่อยู่ในวัยเรียนที่คอยกด ATM ผ่านทางโทรศัพท์มือถือชนิดที่คว้ามารับสายไม่ทัน นี่ว่ากันตั้งแต่หลัก 3-5 พัน บางคราวหลักหมื่น ค่าใช้จ่ายในครอบครัวกินอยู่ ค่าน้ำมันรถในการเดินทางอีก อะโห... ต้องจ่ายทั้งนั้น รายรับจากเงินเดือนอย่างเดียวไม่พอแน่ๆ ครับ นี่ยังไม่ได้นับรวมกับค่าผ่อนส่งอื่นๆ อีกนะ สำหรับคนที่ผ่อนรถ ผ่อนบ้านก็อานไปตามระเบียบ ภาวะเหล่านี้แหละครับที่น่าเห็นใจมากทีเดียว

เลยเป็นเหตุให้ไม่เกิดแรงจูงใจในการเข้าสู่อาชีพนี้ของเด็กยุคใหม่ ไม่กล่าวถึงอื่นไกลเลย ลูกผมเองก็ไม่มีใครอยากประกอบอาชีพนี้ ทั้งๆ ที่เขามีความสามารถในการถ่ายทอดประสบการณ์ ทำหน้าที่เป็นครูในฐานะนักกิจกรรมเพื่อสังคมขณะเรียนในรั้วมหาวิทยาลัย จัดค่ายภาษาอังกฤษภาคฤดูร้อนให้กับเด็กๆ แต่จะให้ยึดอาชีพเป็นครูเหมือนพ่อ-แม่คงจะไม่เอา

ถ้าเปรียบเทียบเงินเดือนครูของประเทศไทยกับประเทศที่พัฒนาแล้วหรือกำลังพัฒนาอื่นๆ จะพบว่าเงินเดือนครูไทยยังต่ำกว่าเงินเดือนครูในประเทศอื่นค่อนข้างมาก แม้ว่าส่วนใหญ่จะเป็นเพราะว่าประเทศเหล่านั้นมีรายได้และค่าครองชีพสูงกว่าของไทย แต่ถึงนำปัจจัยเหล่านั้นมาคิดแล้ว ก็ยังสะท้อนว่าเงินเดือนครูไทยค่อนข้างต่ำอยู่ดี ที่น่าสังเกตคือครูในประเทศพัฒนาอุตสาหกรรมมีรายได้สูงกว่ารายได้ถัวเฉลี่ยต่อหัวของประชากร แต่ครูในประเทศกำลังพัฒนามีรายได้ต่ำกว่ารายได้ถัวเฉลี่ยต่อหัวของประชากรทั้งประเทศ ไม่ต้องเอาอื่นไกลเงินเดือนครูไทยเราเริ่มบรรจุ (7,600 บาท) ก็น้อยกว่าประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียครึ่งหนึ่ง และน้อยกว่าฟิลิปปินส์เกินครึ่งทีเดียว