คงได้ยินกันบ่อยๆ กับข่าวคราวของการสอบพิซ่า ไม่ใช่ พิซซ่า นะครับ ปีนี้ก็จะมีการวัดผลอีกครั้งหนึ่ง ก็มีเสียงสำทับมาจากผู้หลักผู้ใหญ่เจ้ากระทรวงว่า ประเทศไทยต้องไม่น้อยหน้าประเทศอื่นๆ แม้ว่าครั้งที่ผ่านมาเราจะเสียรังวัดไปบ้างก็ตาม รู้กันหรือยังว่า ไอ้พิซ่า มันคืออะไร? มันจะมีประโยชน์อย่างไร? แล้วเราต้องเตรียมตัวกันขนาดไหน

PISA (Programme for International Student Assessment) เป็นโครงการประเมินผลนักเรียนนานาชาติ ที่วัดความรู้และทักษะของนักเรียนอายุ 15 ปี ในด้านการอ่าน คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ PISA มีการประเมินต่อเนื่องทุกๆ 3 ปี แต่ละครั้งประเมินครอบคลุมทั้งสามด้านแต่ให้น้ำหนักด้านใดด้านหนึ่งเป็นหลัก และอีกสองวิชาเป็นวิชารอง PISA 2012 เน้นคณิตศาสตร์ และ PISA 2015 เน้นวิทยาศาสตร์ PISA 2018 เน้นการอ่าน

วันนี้อยากจะพูดคุยเรื่องการเรียนของเยาวชนสมัยนี้ ที่ส่วนใหญ่หลงทิศหลงทางกันไปเยอะ เรียนตามเพื่อน เรียนตามที่พ่อ-แม่กำหนด หรือเรียนไปตามดวง (คือมันเลือกไม่ได้ ติดอะไรก็เอา แบบเหวี่ยงแห) ขอให้ได้เรียนเป็นพอ อย่างน้อยๆ ก็ได้เงินรายเดือนจากพ่อ-แม่เป็นค่าใช้จ่าย แล้วยังมีเงินกูยืมจาก กยศ. ติดปลายนวมให้ได้ฟุ้งเฟ้อได้อีก เพลิดเพลินเจริญใจ เรียนไปไม่มีกำหนดจบ (ยังกับเรียนรามคำแหง 8 ปีเลยทีเดียว) หลายคนได้รับปริญญา 2 ใบ ใบแรกได้จากสถาบันการศึกษา ใบที่สองปริญญาชีวิตเอาไปให้พ่อแม่ได้ช่วยเลี้ยง(หลาน) นี่เป็นการเอาเรื่องจริงมาพูดเล่นนะครับ

ก่อนจะว่ากันไปต่อก็ไปเจอบทความที่เขียนโดย อ.วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์ จากหนังสือพิมพ์ไทยรัฐออนไลน์ ฉบับวันที่ 30 เมษายน 2555 ตามลิงก์นี้ http://www.thairath.co.th/content/edu/256792 อ.วิริยะ ท่านจั่วหัวไว้ว่า เรียนอย่างไร? ในยุคปริญญาล้นประเทศ เนื้อหามีดังนี้ (** ที่เป็นตัวเอียงสีน้ำเงินเป็นความเห็นของผมที่แทรกเข้าไปครับ)

เป็นการย้ายบ้านใหม่อีกครั้ง (ครั้งที่ 3) จากโฮสท์เดิมที่ดูแลจัดการเอง แต่มีปัญหากับการให้บริการของคู่สาย Lease line ที่มักจะหลุดบ่อยเป็นประจำ (และเป็นประจำช่วงวันหยุดยาวเสียด้วย อย่างช่วงสงกรานต์ที่ผ่านมา) และความเร็วในการเข้าถึงค่อนข้างจำกัด ทำให้เว็บเซอร์วิสต่างๆ ทำงานไม่คล่องตัว (จะเรียกร้องมากก็ไม่ได้มันของฟรีครับ ยืมจมูกเขาหายใจ) เลยตัดสินใจย้ายเว็บไซต์ในเครือทั้งหมดเข้า กทม. ไปอยู่ที่จุดเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตแบคโบนของประเทศ (ให้บริการคนอื่นที่โฮสท์นี้มานาน แต่ตัวเองก็สนุกกับการใช้ของฟรีที่ใกล้ตัว) คงจะได้เห็นความเร็วที่เพิ่มขึ้นกันนะครับ

และผลจากการย้ายโฮสท์ในครั้งนี้ทำให้มีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น ความจำเป็นที่จะต้องมีผู้สนับสนุนอย่างจริงจังก็คงจะทำให้ต้องหาโฆษณามาลงในเว็บไซต์ รวมทั้งหารายได้จากบริการอื่นๆ มาสมทบให้เว็บไซต์ยังคงอยู่ต่อไป

ขอเชิญเพื่อนครูโรงเรียนต่างๆ ทั่วประเทศ ส่งนักเรียนเข้าร่วม อบรมทักษะเบื้องต้นในการประดิษฐ์หุ่นยนต์ และแข่งขันหุ่นยนต์นานาชาติ รายการ Thailand Robofest Junior 2012 ระหว่างวันที่ 7-8 มิถุนายน 2555 เป็นการจัดค่ายและแข่งขันหุ่นยนต์ต่อเนื่อง จากการจัดแข่งขันหุ่นยนต์รายการ Asia-Pacific Robofest, Thailand 2011 ที่จัดขึ้นภายใต้การประสานงานของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นนทบุรี ได้รับงบสนับสนุนจากเทศบาลนครปากเกร็ด ด้วยความร่วมมือของสถาบันต่างๆ อาทิเช่น บริษัท CP-All, สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์, สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.), คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี, บริษัทแกมมาโก้ (ประเทศไทย) จากัด, บริษัท Innovative Experiment จากัด, บริษัทโรบอทบีกิน, บริษัท เลอโนโว (ประเทศไทย) จากัด, บริษัท บางกอกซอฟท์แวร์ ได้อาสาสมัครจากอาจารย์และนักศึกษามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และสถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ รวมทั้งครูผู้ดูแลหลักสูตรหุ่นยนต์ หัวหน้าศูนย์หุ่นยนต์ของ สสวท. และ สพฐ.ทั่วประเทศ

หลายปีที่ผ่านมา นักเรียนไทยมีโอกาสเดินทางไปแข่งขันหุ่นยนต์นานาชาติ ด้วยการสนับสนุนของ สพฐ. บริษัทเอกชน หน่วยงานทางการศึกษาต่างๆ รวมทั้งการสนับสนุนจากผู้ปกครองนักเรียน แต่ก็มีนักเรียนจานวนไม่น้อยที่ขาดโอกาสเช่นนี้

โดย นิธิ เอียวศรีวงศ์
ที่มา : หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับประจำวันที่ 5 มีนาคม 2555

ข้อสอบโอเน็ตปีนี้ ก็เหมือนกับทุกปีที่ผ่านมา คือถูกสื่อต่างๆ นำมาหัวเราะเยาะเย้ยกันอย่างทั่วถึง และคำอธิบายของผู้รับผิดชอบการออกข้อสอบก็เหมือนทุกปีที่ผ่านมา นั่นคือต้องการให้เด็กรู้จักคิดวิเคราะห์เป็น ช่างเป็นคนที่อดทนมุ่งมั่นต่ออุดมการณ์อะไรเช่นนี้

แม้จะน่าเยาะเย้ยให้เป็นที่น่าขบขันอย่างไร ความมุ่งหมายของคณะกรรมการออกข้อสอบไม่ใช่สิ่งที่น่าเยาะเย้ยแต่ประการใด ซ้ำยังน่าส่งเสริมอีกด้วย เพราะการศึกษาไทยขาดการฝึกให้เด็กรู้จักคิดวิเคราะห์เป็นอย่างยิ่ง จะว่าไปการคิดวิเคราะห์เป็นหัวใจของการศึกษาเลยทีเดียวก็ว่าได้ โดยเฉพาะในการศึกษาของโลกปัจจุบัน เพราะข้อเท็จจริงต่างๆ นั้นล้าสมัยไปอย่างรวดเร็วจนกระทั่งไร้ประโยชน์ แต่การคิดวิเคราะห์เป็นต่างหากที่จะติดตัวนักเรียนไปตลอดชีวิต และทำให้เขารู้จักปรับตัวกับความเปลี่ยนแปลงนานาชนิดซึ่งถั่งโถมเข้าสู่ ชีวิตของเขาได้ตลอดไป

ความล้าหลังของการศึกษาไทยก็อยู่ตรงที่ไม่สนใจ จะให้นักเรียนคิดวิเคราะห์เป็นนี่แหละ ความมุ่งหมายของคณะกรรมการออกข้อสอบจึงนับว่าน่าสรรเสริญ แต่ไม่มีทางจะประสบความสำเร็จได้เป็นอันขาด เพราะเครื่องมือที่คณะกรรมการมี คือการออกข้อสอบเป็นแค่ไม้จิ้มฟัน ย่อมไม่อาจไปงัดไม้ซุงความล้าหลังของระบบการศึกษาไทยได้อย่างแน่นอน งัดไปก็เป็นที่ขบขันของคนทั่วไปอย่างที่เกิดขึ้นทุกปี

โดย รศ. ดร. สุพักตร์ พิบูลย์

ผมได้รับอีเมลล์ บทวิเคราะห์เกี่ยวกับการกำหนดโครงสร้างหลักสูตร หรือจำนวนชั่วโมงเรียนตามหลักสูตร ซึ่ง สพฐ.ได้กำหนดและประกาศใช้เมื่อเร็วๆ นี้ ผมเองตั้งใจจะวิเคราะห์และวิจารณ์ในเรื่องนี้เช่นกัน  แต่ปรากฏว่า ทันทีที่ได้รับอีเมลล์ ผมคิดว่า ผู้วิเคราะห์ วิเคราะห์ได้ดีมากๆ แล้ว จึงไม่ขอวิเคราะห์อีก เพียงแต่ยกคำวิเคราะห์มาให้ทุกท่านได้อ่าน ดังข้างล่างนี้...

เสียดายอย่างยิ่งที่ผู้วิเคราะห์ไม่มีการลงชื่อจริงเอาไว้ ทำให้ไม่มีโอกาสได้ขอบคุณสำหรับบทวิเคราะห์ดีๆ  เชิญอ่านนะครับ...

"สพฐ.มีคำสั่งให้โรงเรียนประถม มัธยมทั่วประเทศเพิ่มเวลาเรียน โดยกำหนดให้นักเรียนชั้นประถมศึกษาต้องมีเวลาเรียนรวมจากเดิมที่เรียนไม่ เกิน 1,000 ชั่วโมง เป็นไม่น้อยกว่า 1,000 ชั่วโมงต่อปี ในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จากเดิมที่เรียนไม่เกิน 1,200 ชั่วโมง เป็นไม่น้อยกว่า 1,200 ชั่วโมงต่อปี"

ด้วยการยกระดับครู ไม่ใช่แจกคอมพ์

 โดย : กรุงเทพธุรกิจออนไลน์

บิล เกตส์ เป็นอภิมหาเศรษฐีเจ้าของบริษัท Microsoft ที่ตอบแทนสังคม ด้วยการบริจาคเงินจำนวนมหาศาลเพื่อช่วยยกระดับการศึกษาของสหรัฐ เพราะเขาเห็นว่า หากมาตรฐานการศึกษาต่ำ บ้านเมืองก็จะย่ำแย่

ถามว่า "ความที่เขาเป็นเจ้าพ่อไฮเทค และผลิตซอฟต์แวร์ที่ครองตลาดทั่วโลก อีกทั้งจะแจกคอมพิวเตอร์ให้นักเรียนฟรีเท่าไรก็ได้ เขาส่งเสริมการศึกษาด้วยการแจกคอมพิวเตอร์หรือไม่?"

เปล่าเลย อย่าว่าแต่แกคิดว่าจะแจก "แทบเล็ต" ให้นักเรียนทั่วประเทศเลย แม้แต่จะแจกคอมพ์ แกก็ยังไม่เคยคิดว่าจะเป็นวิธีการปฏิรูปการศึกษาเลย

บิล เกตส์ "ให้ความสำคัญกับการยกระดับครู และวิธีการสอนในห้องเรียน มากกว่าตัวคอมพิวเตอร์หรือซอฟต์แวร์ใดๆ แกประกาศว่าเป็นภารกิจหลักของแก ที่จะพยายามหาเงินมาทำให้โรงเรียนและครูมีคุณภาพดีขึ้น"

ข่าวที่สร้างความตื่นเต้นให้กับครูส่วนหนึ่ง (ขอย้ำว่าเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น) คือข่าวที่รัฐบาล (ยิ่งลักษณ์ ๑) จะทุ่มเทงบประมาณในการจัดซื้อจัดหาเครื่องแท็ปเลตแจกนักเรียนระดับชั้น ป.๑ และกำลังมีการดำเนินการอยู่ทั้งในเรื่องที่ รมต. เรียกบรรดาผู้ผลิตมาเสนอเสป็กและราคามานำเสนอ ในส่วนของผู้ที่เกี่ยวข้องในการดำเนินการก็กำหนดสเป็กพื้นฐานและราคากันอยู่ มีข่าวแว่วออกมาเป็นระยะๆ ถึงการเพิ่มขีดความสามารถและงบประมาณที่จะบานปลายออกไป ในแวดวงสังคมออนไลน์ที่มีครูหลายคนชอบและสนุกกับมันก็ดูจะฮือฮาอยู่เป็นระยะ ดีใจออกนอกหน้ากัน (เขาให้เด็กใช้นะครู)

ยิ่งพอมีข่าว สพฐ. จะจัดหาเครื่องสเป็กสูงขึ้นแจกนักเรียน ม.ปลาย ก็ยิ่งฮือฮากันใหญ่ (ครู ม.ปลายที่เคยอิจฉาครู ป.๑ ก็ตีปีกกันใหญ่) โอย... เด็กไทยจะก้าวหน้าในการเรียนมากขึ้นว่างั้น จริงหรือครับคุณครู? มันจะลงเหวกันทั้งขบวนหรือเปล่า? ผมไม่ใช่คนขวางโลกในเรื่องนี้ ผมไม่ใช่คนล้าหลังในเรื่องเทคโนโลยีเหล่านี้ แต่ผมมีประสบการณ์และมองเห็นการเปลี่ยนแปลงของสังคมในเรื่องของการใช้และพึ่งพาเทคโนโลยีในการศึกษา เรากำลังก้าวหน้าในการจัดหาเครื่องมือแต่เรายังด้อยในเรื่องการจัดทำสื่อมาใช้ร่วมกับเครื่องมือ และเรายังอ่อนด้อยในการส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ใช้เครื่องมือในการค้นหาองค์ความรู้  ปล่อยให้ผู้เรียนก้าวล้ำในการใช้เครื่องมือเพื่อการบันเทิง จนยากที่จะกู่กลับให้มาเรียนวิชาการเสียแล้ว

แอบหนีไปเที่ยวเมืองจีนมาครับในช่วงวันที่ 28 พฤศจิกายน ถึง 3 ธันวาคม 2554 ที่ผ่านมา ออกเดินทางจากอุบลราชธานีไปเชียงใหม่ด้วยสายการบิน Air Asia จากนั้นก็ลัดเลาะเดินทางด้วยรถบัสปรับอากาศ จากเชียงใหม่ไปอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย ข้ามฟากด้วยเรือหางยาวไปเมืองห้วยทราย แขวงบ่อแก้ว สปป.ลาว จากนั้นก็นั่งรถบัสปรับอากาศลาวเดินทางไปสู่ด่านบ่อเต็น (ลาว) ข้ามแดนไปที่ด่านบ่อหาน (จีน) เปลี่ยนรถบัสอีกทีใช้รถบัสปรับอากาศจีนมุ่งสู่เมืองเชียงรุ้ง สิบสองปันนา ได้พบเจออะไรมากมายมาเล่าสู่กันฟังครับ

แต่ก่อนที่จะเล่าเรื่องเมืองจีนขอเล่าเรื่องเมืองไทยในสภาวะประสบอุทกภัยสักเล็กน้อย ความจริงใครๆ ก็ทราบกันแล้วล่ะว่า มหาอุทกภัยครั้งนี้ใหญ่หลวงนัก จนใครๆ ก็เอาไม่อยู่ ที่ท่วมมิดหัวนานนับเดือน หลายเดือนก็มี ผมอาจจะโชคดีหน่อยที่บ้านใน กทม. น้ำไม่ท่วม แต่ที่อุบลฯ โดนไปสองรอบเสียหายไม่ใช่น้อยเหมือนกัน

ขอบันทึกไว้เตือนความทรงจำสักหน่อยครับ เคยพูดไปหลายครั้งว่า "หลักสูตรล้มเหลวเพราะนโยบายพายเรือในอ่าง" ทำให้ครูผู้สอนไม่สามารถสอนตามหลักสูตรแกนกลางที่กำหนดได้ หรือไม่เคยสอนตามหลักสูตรแต่สอนตามนโยบายของ... ใครก็ตามที่มุ่งเอาแต่เรื่องการชนะในเกมการแข่งขัน ตามล่ารับใบประกาศนียบัตรเพื่อใช้เป็นหลักฐานยืนยันว่า โรงเรียนประสบผลสำเร็จในทางวิชาการ แม้ผลการวัดตามมาตรฐาน (สอบ O-Net, A-Net และอีกสารพัน จะร่วงกราวรูดพื้นก็ช่าง (หัว) มัน)

วันเสาร์ที่แล้ว (19 พฤศจิกายน 2554) เขาตั้งให้ผมเป็นประธานกรรมการตัดสินการแข่งขันอัจฉริยะไอที (งานศิลปหัตกรรมระดับสหวิทยาเขต) เลยมีเรื่องที่ต้องบันทึกไว้สักหน่อย แม้ข้อมูลที่ได้จะน้อยโรงเรียนเพราะแข่งขันกลุ่มย่อยไม่ใช่ระดับจังหวัดและระดับภาค แต่มันก็สะท้อนให้เห็นได้ในระดับหนึ่ง เลยนำมาเสนอเป็นข้อมูลสำหรับการปรับปรุงพัฒนาการเรียนการสอนในโรงเรียนต่างๆ ให้ตรงกับมาตรฐานหลักสูตรแกนกลาง เป็นเพียงความคิดเห็นที่ได้จากการวิเคราะห์ของผู้เขียนเท่านั้น ท่านอาจมีความเห็นต่างได้ครับ