US-Israel attacks on Iran

สงครามอิสราเอล-อิหร่านกระทบการบินทั้งโลก

สงครามตะวันออกกลาง (ระหว่างสหรัฐอเมริกา-อิสราเอลถล่มอิหร่าน) ทันทีที่ขีปนาวุธลูกแรกจากอิสราเอลพุ่งลงที่กรุงเตหะราน ทำให้เกิดการสั่นสะเทือนตลาดการบินโลก หุ้นสายการบินเอเชียร่วงแรง ราคาน้ำมันพุ่งแตะระดับสูงสุดในรอบหลายเดือน ขณะที่สนามบินหลักอย่างสนามบินนานาชาติดูไบ ในสหรัฐอาหรับอามิเรตส์ และสนามบินโดฮา ในกาตาร์ ปิดต่อเนื่องเป็นวันที่สามแล้ว ทำให้ผู้โดยสารนับหมื่นติดค้างอยู่ในสนามบินต่างๆ ทั่วโลกไม่เว้นแม้ที่สนามบินสุวรรณภูมิ ภูเก็ต และเชียงใหม่ในประเทศไทย

หลายๆ สายการบินโดยเฉพาะสายการบินที่มีเบสในตะวันออกกลางกระทบหมด เพราะบินเข้าออกไม่ได้ หนักสุดก็สายการบิน Qatar และสายการบิน Emirates ที่มีสนามบินใหญ่ที่เป็นศูนย์กลางการเชื่อมต่อระหว่างออสเตรเลีย เอเชีย กับยุโรปและอเมริกา อีกสายการบินคือ Air India ได้รับผลกระทบหนักมากทีเดียว เพราะมีเที่ยวบินไปตะวันออกกลางจำนวนมาก เพื่อรองรับแรงงานอพยพ อีกทั้งยังถูกห้ามใช้น่านฟ้าปากีสถาน ทำให้เที่ยวบินไป–กลับยุโรปได้รับผลกระทบไปด้วย

สายการบินต่างๆ พร้อมใจกันหลีกเลี่ยงน่านฟ้าตะวันออกกลางจากการสั่งปิดน่านฟ้าเพราะสงคราม

ณ ตอนนี้เครื่องบิน Airbus A380 ของสายการบิน Emirates ต้องหยุดให้บริการมากถึง 111 ลำ จาก 116 ลำ ซึ่งจอดกระจายอยู่ในประเทศต่างๆ และได้มีการยกเลิกเที่ยวบินมาตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โดยเฉพาะตอนนี้ที่มีผู้โดยสารตกค้างอยู่ที่สนามบินดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ มากกว่า 2 หมื่นคน ยังไม่รวมสายการบินอื่นๆ อย่าง Qatar Airways, Etihad Airways, Gulf Air, Air Arabia, Flydubai, Kuwait Airways etc. และท่าอากาศยานต่างๆ ยังคงปิดให้บริการจนถึงตอนนี้ คือ

Dubai International (DXB) CLOSED
Abu Dhabi (AUH) CLOSED
Ben Gurion, Tel Aviv (TLV) CLOSED
Bahrain International (BAH) CLOSED
Hamad International, Qatar (DOH) CLOSED
Kuwait International (KWI) CLOSED
Queen Alia, Amman (AMM) CLOSED
Baghdad International (BGW) CLOSED
Erbil International (EIA) CLOSED
Beirut International (BEY) CLOSED
All Iranian airports CLOSED
Multiple Saudi airports RESTRICTED

สำหรับผู้โดยสารที่ต้องเดินทางไปแถบตะวันออกกลาง หรือจะต้องไปเปลี่ยนเครื่องยังสนามบินดังกล่าว ยังคงต้องคอยติดตามสถานการณ์ และประกาศจากทางสายการบินเป็นระยะๆ นะครับ (ในความโกลาหลครั้งนี้ผมโชคดีที่ได้ลาพักร้อนกลับมาอยู่เมืองไทยตั้งแต่วันที่ 26 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา โล่งใจไปนิดหนึ่ง)

การปิดน่านฟ้าตะวันออกกลางในครั้งนี้ อาจเปลี่ยนอุตสาหกรรมการบินพาณิชย์อย่างยิ่งใหญ่ เพราะเป็นการปิดน่านฟ้าที่ยาวนานที่สุดของกลุ่มประเทศตะวันออกกลาง ที่มีสายการบินยักษ์ใหญ่ทั้ง Emirates (ฝูงบิน ~260 ลำ), Qatar (ฝูงบิน ~270 ลำ), Etihad (ฝูงบิน ~120 ลำ) และสนามบินยักษ์ใหญ่อย่างดูไบ DXB และ โดฮา DOH เป็นฮับการบินในกลุ่มประเทศตะวันออกกลาง เป็นศูนย์กลางของเที่ยวบินต่อเครื่อง (Transit) เชื่อมโยงระหว่างภูมิภาค โดยเฉลี่ยมีผู้โดยสารมาเปลี่ยนเครื่องบินที่ตะวันออกกลางประมาณวันละกว่า 100,000 คน

สนามบินนานาชาติ Hamad International Airport สนามบินที่ดีที่สุดในโลกหลายปี

สายการบินในตะวันออกกลาง ได้เปรียบสายการบินอื่นๆ อย่างมาก ถ้าสังเกตเราจะรู้ว่า สายการบินเหล่านี้ เติบโตเร็ว ขยายเส้นทางบินไปยังเมืองเล็กใหม่ๆ ได้มาก เพิ่มความถี่ในการบินจากเมืองใหญ่สู่ฐานในตะวันออกกลางได้มาก สร้างความหรูหราทั้งห้องโดยสาร การบริการ สนามบิน เลานจ์ต่างๆ ได้อย่างยิ่งใหญ่ ได้รับรางวัลระดับโลกมากมาย รวมสามารถถึงสั่งซื้อเครื่องบินใหม่ได้ในจำนวนมหาศาลในระดับที่สายการบินอื่นๆ ตกใจ เนื่องจากสายการบินเหล่านี้ มักจะได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาล และยังมีต้นทุนค่าน้ำมันที่ถูกกว่าสายการบินอื่นๆ เนื่องจากเป็นประเทศผู้ผลิตน้ำมันเอง และน้ำมันเชื้อเพลิงก็เป็นต้นทุนในสัดส่วนเยอะมากที่สุดในอุตสาหกรรมการบิน จึงสามารถทำราคาค่าตั๋วโดยสารได้ดีมาก และเป็นตัวเลือกของผู้โดยสารที่เดินทางข้ามภูมิภาค (ที่ต้องเปลี่ยนเครื่องที่ตะวันออกกลาง) อยู่อย่างสม่ำเสมอ

ผู้โดยสารที่เคยเป็นลูกค้าของสายการบินกลุ่มตะวันออกกลางเหล่านี้ ไม่เคยได้รับรู้ถึงความไม่ปลอดภัยมาก่อน ทุกสายการบินมี safety record ที่ดีมากๆ ไว้ใจได้มาก จนกระทั่งเกิดเหตุสู้รบในครั้งนี้ มีผู้โดยสารติดค้างที่หลายเมืองในตะวันออกกลางหลายหมื่นคน โดยที่ไม่มีคำตอบที่แน่ชัดว่าจะติดค้างถึงเมื่อไหร่ และยังถูกซ้ำเติมด้วยสนามบินหลัก มีความเสียหายจากการถูกโจมตี (ผมยังอดสงสารผู้โดยสารที่ออกจากกรุงเทพฯ ในช่วงเช้าวันที่ 28 กุมภาพันธ์ เพื่อต่อเครื่องที่ดูไบ หรือโดฮา ที่ตอนเที่ยงสนามบินปิด ไปไหนต่อก็ไม่ได้ ยังไม่ทราบจะเปิดน่านฟ้าขึ้นบินได้เมื่อไหร่)

สนามบินนานาชาติดูไบ (DXB)

ผลกระทบไม่ได้เกิดขึ้นกับคนที่ติดอยู่ที่ตะวันออกกลางเท่านั้น แต่กระทบถึงคนที่มีตั๋วโดยสารของสายการบินตะวันออกกลางด้วย ที่ไม่รู้จะเดินทางได้ตามกำหนดไหม และกังวลถึงความปลอดภัยแม้จะเดินทางได้ หลายคนเลือกที่จะซื้อตั๋วใหม่ ด้วยสายการบินที่ทำการบินตรงเชื่อมโยงเอเชีย-ยุโรป หรือเอเชีย-อเมริกา โดยไม่ผ่านการต่อเครื่องที่ตะวันออกกลาง (อานิสงส์นี้ การบินไทย ได้รับไปเต็มๆ) การปิดน่านฟ้า ทำให้สายการบินอื่นๆ หลายสายการบิน ต้องบินอ้อมจากเส้นทางปกติ ส่งผลให้ใช้เวลานานขึ้น ใช้น้ำมันมากขึ้น และอาจจะไม่สามารถหมุนเวียนเครื่องบินได้ตามตารางบินที่วางแผนไว้ ทำให้ราคาตั๋วของสายการบินที่ทำการบินตรง เชื่อมโยงแต่ละภูมิภาคเช้าด้วยกันโดยไม่ผ่านตะวันออกกลาง พุ่งสูงขึ้นแล้วในวันนี้

นอกจากตั๋วโดยสารทั่วไปแล้ว การขนส่งสินค้า Air Cargo ก็ได้รับผลกระทบด้วย เพราะว่าฐานกระจายสินค้าสำคัญอยู่ที่ดูไบและโดฮาด้วย ยังไม่รู้ว่าจะปิดน่านฟ้าไปอีกนานเท่าไหร่ และถึงจะกลับมาเปิดน่านฟ้าได้ ต้องใช้เวลาในการเคลียร์ผู้โดยสารตกค้างจำนวนหลายหมื่นกันอีกหลายวัน เพราะยังมีเครื่องบินของสายการบินหลักนับร้อยลำ ตกค้างอยู่ที่สนามบินอื่นๆ ทั่วโลก

คำถามสำคัญ คือ ถ้าในอนาคต มีตัวเลือกของสายการบินตะวันออกกลาง ที่ราคาถูกกว่าสายการบินอื่นๆ ประมาณ 20-30% (เหมือนก่อนหน้านี้) คุณจะยังเลือกสายการบินตะวันออกกลางอยู่เหมือนเดิมหรือไม่? ด้วยความเสี่ยงของการปิดน่่านฟ้าจากการขัดแย้งกันรุนแรงในย่านนี้

ภาพที่ไม่คิดจะได้เห็น กับเที่ยวบินของสองสายการบินยักษ์ใหญ่จากภูมิภาคตะวันออกกลางทั้ง Emirates และ Qatar Airways ปัจจุบัน (2 มีนาคม) มีทำการบินอยู่บนท้องฟ้ารวมกันทั้งหมด 7 ลำเท่านั้น จากจำนวนเครื่องบินรวมทั้งสองสายการบิน 543 ลำ (Emirates 273 ลำ Qatar Airways 270 ลำ) โดยทั้งหมดเป็นเที่ยวบินที่ไม่ได้บินเข้า-ออกจากฐานการบินดูไบและโดฮา ที่ปัจจุบันมีการปิดน่านฟ้ามาแล้ว 3 วัน เฉพาะสายการบิน Emirates ในเวลา 18.50 น. มีเพียง 4 ลำเท่านั้นที่กำลังทำหารบิน อาทิ เที่ยวบิน EK210 เส้นทาง นิวยอร์ค-เอเธนส์ และเที่ยวบิน EK256 เส้นทาง บาร์เซโลนา – เม็กซิโก ซิตี้ เป็นต้น

ข่าวล่าสุด

สายการบินแรกที่เริ่มบินออกจากตะวันออกกลางคือ Etihad Airways บินจากอาบูดาบีไปอินเดีย และปลายทางอื่น โดยจำกัดปริมาณและเที่ยวบิน เพื่อระบายผู้โดยสารที่ค้างอยู่ในสนามบิน เมื่อเย็นวันที่ 2 มีนาคม และในเช้าวันนี้ Emirates ก็เริ่มทำการบินออกจากสนามบินนานาชาติดูไบเช่นกัน ในจำนวนเที่ยวบินจำกัด และให้ความสำคัญกับผู้โดยสารที่มีเที่ยวบินก่อนหน้าเป็นลำดับแรก เพื่อความปลอดภัย และการต้องระบายผู้โดยสารที่ติดค้างในสนามบินออกไป ขอให้ผู้โดยสารติดตามข่าวสารผ่านทางช่องทางเว็บไซต์ หรือสื่อสังคมออนไลน์ในเรื่องของเที่ยวบินและปลายทาง ไม่ต้องรีบไปรอที่สนามบินนะครับ

ส่วนผมอยู่ในช่วงลาพักร้อน ก็ขออนุญาตนำแม่และพี่สาวหลบร้อนไปเที่ยวประเทศจีนก่อนนะครับ คุณพี่สาวอยากไปมากเลยจัดให้ 3-7 มีนาคม 2569 แล้วค่อยกลับไปทำงาน หวังว่า น่านฟ้าตะวันออกกลางคงจะเปิดได้ในช่วงนั้น